Artemis II görevi, roketin üst kademesindeki helyum akışında tespit edilen kesinti nedeniyle mart ayındaki fırlatma şansını kaybetme riskiyle karşı karşıya.
NASA, dev roketi Florida’daki Kennedy Uzay Merkezi’ndeki fırlatma rampasından alıp Vehicle Assembly Building’e (VAB) götürmeye hazırlanıyor.
Ajans cuma günü ikinci fırlatma provası testinin başarılı olduğunu duyurmuştu. Ancak 21 Şubat gecesi yapılan kontrollerde üst kademedeki motorda helyum gazı akışında kesinti gözlendi.
NASA, sorunun kaynağının henüz netleşmediğini, ekiplerin verileri incelediğini ve en uygun çözümün belirlendiğini bildirdi. NASA yöneticisi Jared Isaacman, X’te bu gelişmenin mart ayındaki fırlatma olasılıklarını neredeyse kesin olarak etkileyeceğini belirtti.
Roketin VAB’ye geri taşınması halinde mart için planlanan beş olası fırlatma tarihi devre dışı kalacak. Ajansa göre nisan ayında altı fırlatma fırsatı bulunuyor; olası tarihler 1, 3, 4, 5 ve 6 Nisan olarak açıklandı.
Artemis II’de kullanılacak 98 metrelik Space Launch System (SLS) roketinin 24 Şubat’ta, hava koşulları elverirse, fırlatma rampasından VAB’a taşınması bekleniyor. Roket, NASA’ya ait “Crawler-Transporter” paletli taşıyıcılarla yaklaşık 6,4 kilometrelik mesafeyi kat edecek ve bu taşıyıcılar 8,2 milyon kilograma kadar yük taşıyabiliyor.
Yetkililer, roket üzerindeki bazı sorunların yalnızca hangar içinde müdahale edilerek giderilebildiğini vurguluyor.
Mürettebat; Reid Wiseman, Victor Glover, Christina Koch ve Kanada Uzay Ajansı astronotu Jeremy Hansen’den oluşuyor. Astronotlar, ikinci yakıt dolum testinin ardından yeniden karantinaya alınmış, son gelişmeler üzerine karantinadan çıkarılarak yeni bir fırlatma tarihine kadar Houston’da kalacaklar.
Helyum sorunu ilk kez yaşanmıyor; Artemis I’in 2022’deki insansız uçuşunda da üst kademe basınçlandırma sisteminde helyumla ilgili gecikmeler olmuştu ve ekipler Artemis I verilerini de yeniden inceliyor.
Ay başındaki ilk yakıt dolum provasındaysa roketin çekirdek kademesinde sıvı hidrojen sızıntısı tespit edilmiş ve bu durum şubat ayındaki planlanan fırlatmayı ertelemişti. Son provada 700 bin galon sıvı oksijen ve sıvı hidrojen sorunsuz şekilde doldurulup boşaltıldı, hidrojen sızıntısı gözlenmedi.
Artemis II, 1972’deki Apollo 17 görevinden bu yana Ay çevresine yapılacak ilk insanlı uçuş olacak. On günlük görevde astronotlar Ay’a iniş yapmayacak ancak Orion kapsülüyle Ay’ın etrafında dolaşacak ve Ay’ın uzak tarafının yaklaşık 7 bin 500 kilometre ötesine kadar ilerleyerek insanlığın şimdiye dek ulaştığı en uzak noktaya seyahat edecekler.
Orion uzay aracı Lockheed Martin tarafından üretildi ve 98 metrelik SLS roketi ile Orion kapsülü ilk kez insanlı olarak birlikte uçacak.
NASA’nın Artemis programı, insanları Ay yüzeyine geri götürmeyi ve Ay’ın güney kutbunda kalıcı insan varlığı oluşturmayı hedefliyor. Ajansın önümüzdeki günlerde kapsamlı bir basın toplantısı düzenleyerek Artemis II ve sonraki görevlerin takvimine ilişkin yol haritasını paylaşması bekleniyor.