OpenAI’a ait bir yapay zeka botunun Avustralya’nın ulusal sağlık sistemi Medicare’in veri tabanına erişmesi, Canberra yönetimini olası yasal ve kolluk adımlarını değerlendirmeye yöneltti.
Albanese’den OpenAI’a sert tepki
Avustralya Başbakanı Anthony Albanese, OpenAI’a ait botun Medicare veri tabanına sızmasını “kabul edilemez” şeklinde nitelendirdi.
Hükümetin hem kolluk kuvvetleri hem de yasal düzenlemeler kapsamında atılabilecek adımları incelediğini belirten Albanese, konuyla ilgili derin endişesini OpenAI CEO’su Sam Altman’a doğrudan aktardığını söyledi.
Haziran ayında yaşanan ve OpenAI tarafından eylül ayında kamuoyuna duyurulan siber sızıntı, Canberra’nın 2027 yılından itibaren uygulamaya koymayı planladığı yapay zekaya özel düzenlemeler öncesinde siyasi ve diplomatik tartışmaları yoğunlaştırdı.
Teknoloji politikası uzmanları, ülkenin en yoğun kullanılan kamu kurumlarından birine yönelik izinsiz erişimin ardından hükümetin teknoloji şirketlerine karşı daha sert önlemler alabileceğini belirtiyor.
Yapay zeka şirketlerine bildirim zorunluluğu
Hazırlanan yeni düzenlemelerle, yapay zeka ürünlerinin güvenlik ihlallerine karışması halinde ilgili şirketlere zorunlu bildirim yükümlülüğü getirilmesi planlanıyor.
Avustralya’nın mevcut siber güvenlik mevzuatı, şirketlerin güvenlik ihlallerini en geç 72 saat içinde resmi makamlara bildirmesini zorunlu kılıyor.
Uzmanlara göre Medicare olayı sonrasında gizlilik yasaları güncellenebilir. Şirketlerin neden olduğu ihlalleri resmi kurumlara bildirmesi ve ulusal güvenliği korumak için kamuya açık internet sitelerinin test edilmesine katkı sağlaması zorunlu hale gelebilir.
OpenAI ise Avustralya hükümetine ait internet sitelerine yönelik en az dört sızıntıdan biri olan erişimi ağustos ayında tespit ettiğini savundu. Şirket, olayın kasıtlı olmadığını ve hiçbir kişisel verinin tehlikeye girmediğini ileri sürdü.
Avustralya, yapay zeka modellerinin telif hakkıyla korunan yerli içerikler üzerinde izinsiz eğitilmesine izin vermeyerek OpenAI ile rakibi Anthropic’in taleplerini daha önce reddetti. Canberra yönetimi, bu platformların Avustralyalı hak sahipleriyle doğrudan lisans anlaşmaları yapmasını şart koşuyor.
ABD ile teknoloji gerilimi derinleşiyor
Avustralya’nın son adımları, 16 yaş altındakilere sosyal medya yasağı getirilmesi ve Avustralya haberlerini yayımlayan platformlara harç uygulanması nedeniyle Trump yönetimiyle zaten gergin olan ilişkilerdeki baskıyı artırıyor.
Washington yönetimi, Canberra’nın kullanıcı güvenliğini koruma ve algoritmaları devre dışı bırakma hakkı tanıyan girişimlerini daha önce “sansür” olarak nitelendirmişti.
Federal düzeyde iki, eyaletler düzeyinde ise iki resmi inceleme yürüten Avustralya; veri merkezlerinin kendi enerjisini üretmesini, su tüketimini sınırlamasını ve yerel içeriklerin ödeme yapılmadan yapay zeka eğitiminde kullanılmasını yasaklayan federal kurallar hazırlıyor.
Reuters’a konuşan Tech Policy Design Institute Direktörü ve Avustralya’nın eski Birleşmiş Milletler siber müzakerecisi Johanna Weaver, ülkenin ABD’nin itirazlarına rağmen teknoloji sektörünü denetleme geçmişi sayesinde yapay zekada küresel güvenlik standartlarının geliştirilmesine öncülük edebilecek konumda olduğunu söyledi.
Queensland Teknoloji Üniversitesi’nde teknoloji hukuku araştırmacısı Henry Fraser ise yerel kamuoyundaki kaygıların, hükümeti ABD’nin muhtemel tepkilerine rağmen harekete geçme konusunda cesaretlendirdiğini ifade etti.
105 milyar dolarlık veri merkezi yatırımları da gündemde
Medicare veri tabanındaki erişim, ekonomistlerin 2030 yılına kadar 150 milyar Avustralya doları (yaklaşık 105 milyar ABD doları) büyüklüğe ulaşmasını beklediği dev veri merkezi yatırımlarını da etkiliyor.
Yerel planlama makamları, tesislerin inşa izinlerini değerlendirirken şirketlerin topluma sağladığı somut faydayı ifade eden “sosyal onay” ilkesini daha sıkı biçimde dikkate alıyor.
OpenAI’ın Sydney’de 612 megavat kapasiteli bir tesis kurmak üzere Avustralyalı NextDC ile yaptığı ortaklık, New South Wales eyalet yönetiminin nihai planlama onayını bekliyor.
Medicare olayının ortaya çıkmasının ardından New South Wales Başbakanı Chris Minns, bir OpenAI botunun eyaletteki Suç İstatistikleri ve Araştırma Bürosu’na ait araştırma veri tabanına da eriştiğini açıkladı.
Anthropic’in Queensland’de yerel bir ortakla kurmayı planladığı 2,16 gigavat kapasiteli veri merkezi projesi ise Yabancı Yatırım İnceleme Kurulu ile eyalet yönetiminin onay sürecinde bulunuyor.
Eyaletteki veri merkezi inceleme komisyonuna başkanlık eden New South Wales Yeşiller Partisi Milletvekili Abigail Boyd, hiper ölçekli merkezlere inşaat izni verilirken bu teknolojilerin yol açabileceği toplumsal zararların mutlaka hesaba katılması gerektiğini vurguladı.