Deniz tabanına dev küreler StEnSea projesinde test edilecek ve güneş ile rüzgardan elde edilen fazla enerjinin depolanmasını hedefliyor.
Proje, yenilenebilir enerji kesildiğinde veya talep arttığında kullanılmak üzere elektrik depolamayı amaçlıyor.
Sistemin temel öğesi, içi boş beton bir küre; bu küre deniz seviyesindekinden 77 kat daha yüksek basınca dayanacak şekilde tasarlandı.
Kürenin içinde deniz suyu, fazla elektrikle dışarı pompalanıyor ve içeride vakuma yakın bir ortam oluşuyor. Enerji gerektiğinde bir vana açılarak deniz basıncıyla su içeri doluyor ve bir türbini döndürerek elektrik üretiliyor.
Bu döngü yılda yüzlerce kez tekrarlanabiliyor ve yöntem klasik pompalı hidroelektriğin deniz versiyonu olarak tanımlanıyor.
Teknoloji ilk kez 2017’de Almanya’daki Konstanz Gölü’nde yaklaşık 3 metre çapındaki bir küreyle test edildi ve başarılı sonuçlar aldı.
Şimdi Fraunhofer IEE öncülüğündeki ekip, Long Beach (Kaliforniya) açıklarında 500–600 metre derinlikte yeni bir prototipi denemeye hazırlanıyor.
Yaklaşık 9 metre çapında ve 400 ton ağırlığındaki beton küre 2026 sonuna doğru faaliyete geçmesi planlanıyor ve 0,4 megavat-saat elektrik depolayabilecek. Bu, ortalama bir evin yaklaşık iki ila üç haftalık elektrik ihtiyacına denk geliyor.
StEnSea, denizin derinliğini üst rezervuar, beton küreyi alt rezervuar olarak kullanarak dağlardaki pompalı hidroelektriğin yerini almayı hedefliyor. Sistem, açık deniz rüzgar santrallerine yakın konumlandırılabiliyor ve kara alanı işgal etmiyor.
Fraunhofer IEE’nin hesaplamalarına göre bu teknolojinin küresel enerji depolama potansiyeli 817 bin gigavat-saat; bu da yılda yaklaşık 75 milyon hanenin elektrik ihtiyacını karşılayabilecek kapasiteye işaret ediyor.
Bugünkü tasarımla her küre sınırlı enerji depolasa da sistem ölçeklendirilebiliyor; örneğin altı büyük küreden oluşan bir tesis 120 megavat-saat kapasite ve 30 megavat çıkış gücü sağlayabiliyor.
Fikir 2011’de ortaya atıldı ve şimdi beton kürelerle deniz tabanında uygulanabilirliği test edilmeye başlanıyor.