SpaceX’in lityum bulutu, geçen yıl Avrupa üzerinde yaklaşık 100 kilometre yükseklikte tespit edildi ve araştırmacılar bunun üst atmosfer kirliliğine dair ilk kanıt olduğunu söylüyor.
Yaklaşık bir yıl önce Falcon 9’un üst aşaması, 23 adet Starlink uydusunu yörüngeye bıraktıktan sonra kontrolsüz şekilde atmosfere geri dönmüştü. Bu yeniden giriş sırasında büyük bir lityum ve diğer kirleticiler bulutu oluştu.
Olayın ayrıntıları hakemli dergi Communications Earth & Environment’ta yayımlanan makalede yer aldı. Araştırmacılar Almanya’daki rezonans lidar sistemiyle İrlanda’nın batısında bu bulutu gözlemledi.
Falcon 9’un üst aşamaları, havacılık sınıfı alüminyum-lityum alaşımından üretiliyor. Atmosfere yeniden girişte aşırı ısınma bu materyalin parçalanmasına ve metal ile oksit bileşiklerinin yayılmasına neden oluyor.
Uydu fırlatmalarının artması, üst atmosfere istemeden kimyasal madde pompalanması riskini büyütüyor. Şimdilik bu kirleticilerin iklim ve atmosfer üzerindeki kesin etkileri bilinmiyor.
Araştırmacılar bu olayı uzay enkazının yeniden girişi kaynaklı üst atmosfer kirliliğinin ilk ölçümü ve kanıtı olarak nitelendiriyor; konu gelecekte daha fazla çalışma gerektirecek.