Uzay insan vücuduna ne yapar? NASA’nın Artemis 2 görevi öncesi uzmanlar, 10 günlük Ay yolculuğunun bile insan vücudu üzerinde ciddi etkiler yaratabileceği uyarısında bulundu.
Artemis 2 kapsamında Reid Wiseman, Victor Glover, Jeremy Hansen ve Christina Koch’un yapacağı yaklaşık 10 günlük ve yaklaşık 1,1 milyon kilometrelik seyahat, kısa süreli olmasına rağmen sağlık riskleri barındırıyor.
King’s College London’dan Dr. Irene Di Giulio, görev süresinin kısa olması nedeniyle uzun vadeli risklerin sınırlı kalabileceğini ancak astronotların yüksek düzeyde uzay radyasyonuna maruz kalacağını söyledi.
Bu maruziyet mide bulantısı gibi semptomlara yol açabilir. Ayrıca uzay hareket hastalığı nedeniyle vücudun yeni ortama uyum sağlaması birkaç gün sürebilir.
Mikro yerçekiminde vücut sıvıları alt bölgelerden baş kısmına doğru kayar; bu yüzde şişkinlik ve rahatsızlık hissi ile sonuçlanabilir. Bacak kaslarının zayıflaması halk arasında “tavuk bacağı” olarak adlandırılan görünümü ortaya çıkarabilir.
Ay’daki yerçekimi Dünya’nın yaklaşık altıda biri olduğundan kas kaybı, kemik yoğunluğunda azalma ve kalp-damar sisteminde değişiklikler gibi daha ciddi etkiler görülebilir.
Uzayda gün-gece döngüsünün değişmesi ve yapay aydınlatma uyku düzenini bozabilir. Kapalı ve izole ortamda uzun süre kalmak ise psikolojik stres ve performans kaybına yol açabilir.
Görev sırasında astronotlar Orion uzay aracındaki sistemleri test ederken insan vücudunun derin uzay koşullarına verdiği tepkilere ilişkin biyolojik veriler toplayacak. Elde edilecek bulgular, özellikle Mars gibi uzun mesafeli görevler için önem taşıyacak.
NASA, insanlı görevler için beş ana tehlikeyi sıralıyor: radyasyon, izolasyon, Dünya’dan uzaklık, yerçekimi değişimi ve kapalı ortam koşulları.
Ay tozu da önemli bir risk teşkil ediyor; keskin ve aşındırıcı yapısı solunum, cilt ve göz sorunlarına neden olabilir. Uzmanlar, Ay’da kalıcı yaşam için sağlık sistemlerinin bağımsız çalışacak şekilde tasarlanması gerektiğini vurguluyor.
Astronotlar ayrıca uzayda acil müdahaleye hazırlık için ilk yardım, CPR ve yara bakımı eğitimleri alıyor. Kısa süreli olsa da Artemis 2, Ay’a ve ötesine yönelik insanlı görevler için kritik bir adım olarak kabul ediliyor.