Güneş fırtınası Dünya’ya ilerliyor: Son 20 yılın en şiddetlisi

Güneş fırtınası S4 seviyesinde gerçekleşti ve Dünya’ya doğru ilerliyor. Uzmanlar alışılmadık bölgelerde kutup ışıkları görülebileceği ve uydu ile GPS sistemlerinde geçici aksaklıklar yaşanabileceği uyarısında bulundu.

Güneş’teki güçlü patlama sonucu oluşan ve son 20 yılın en şiddetlisi olarak nitelenen bu radyasyon fırtınası, uzmanların bildirdiği etkilere yol açabilir. Yetkililer etkilerin öncelikle uzay uçuşları, havacılık ve uydu operasyonlarıyla sınırlı kalmasının beklendiğini vurguladı.

ABD Ulusal Hava Durumu Servisi, sosyal medya üzerinden yaptığı açıklamada, “S4 seviyesinde şiddetli bir güneş radyasyon fırtınası yaşanıyor. Bu, son 20 yılı aşkın sürede kaydedilen en büyük olay. En son Ekim 2003’te bu seviyeler görülmüştü.” ifadelerini kullandı.

Yetkililer havayollarını, NASA’yı, ABD Federal Havacılık İdaresi’ni (FAA), Acil Durum Yönetim Ajansı’nı (FEMA) ve enerji altyapısı kuruluşlarını bilgilendirdi. Artan radyasyon riskleri sırasında Uluslararası Uzay İstasyonu’ndaki astronotlar daha iyi korunan bölümlere geçebiliyor.

Ekim 2003’teki “Cadılar Bayramı” uzay hava olayları İsveç’te elektrik kesintilerine, Güney Afrika’da ise güç trafolarında hasara yol açmıştı. Mevcut fırtınanın da özellikle uzaydaki ve kutup rotalarını kullanan uçuşlardaki radyasyon seviyelerini artırabileceği belirtiliyor.

Yükselen radyasyon seviyeleri, iletişim ve navigasyon için kullanılan uydular üzerinde risk oluşturabiliyor. Mayıs 2024’teki jeomanyetik fırtına sırasında GPS’e dayalı hassas tarım yapan bazı kullanıcıların kısa süreli sorun yaşadığı bildirilmiş olup, uzmanlar bu kez de yaygın teknoloji kesintilerinin beklenmediğini ifade ediyor.

Uzmanlara göre artan güneş aktivitesi nedeniyle kuzey ışıkları ABD’nin kuzey yarısının büyük bölümünde, hatta Alabama ve Kuzey Kaliforniya’ya kadar uzanan bölgelerde gözlemlenebilir. Auroralar çıplak gözle net görünmese bile cep telefonu kameraları gibi sensörler tarafından yakalanabilir.

Güneş radyasyon fırtınaları yüksek hızlı yüklü parçacıkların Dünya’ya ulaşmasıyla oluşurken, jeomanyetik fırtınalar koronal kütle atımları sonucu meydana geliyor. Yetkililer gelişmeleri izlemeye devam ediyor ve ilgili kurumlar önlemlerini sürdürüyor.