Bilim insanı: Viking verileri Mars’ta yaşamı işaret ediyor

Steve Benner liderliğindeki bir ekip, Viking görevlerinin verilerinin Mars’ta yaşamı işaret edebileceğini savunuyor. Bu iddia, Viking görevlerinin 1976’da Mars’a inişinden bu yana süren tartışmayı yeniden gündeme taşıdı.

Viking 1 ve Viking 2’nin üzerinde üç ayrı yaşam tespit deneyi bulunuyordu ve bu deneyler olumlu sonuçlar verdi. Ancak Gaz Kromatografisi-Kütle Spektrometresi (GC-MS) organik molekülleri tespit edemeyince Viking Projesi’nin baş bilim insanı Gerald Soffen “Beden yoksa, yaşam da yok” sonucuna vardı.

Benner’e göre sorun cihazın ne bulduğunda değil, verilerin nasıl yorumlandığında yatıyor. Viking’de numuneler önce 120°C’ye kadar ısıtıldı, sonra 630°C’ye çıkarılarak organik maddelerin buharlaştırılması hedeflendi ve beklenen organikler yerine ikinci bir karbondioksit patlaması ile az miktarda metil klorür ve metilen klorür görüldü.

Viking ekibi bu sonuçları Mars’taki güçlü bir oksitleyicinin organikleri yok ettiğine ve metil klorürü Dünya kökenli bir kontaminasyon olarak yorumladı. Benner ise metil klorürün bir temizlik solventi olmadığına dikkat çekti.

2008’de NASA’nın Phoenix aracı Mars yüzeyinde perklorat keşfetti; perklorat güçlü bir oksitleyici ve organikleri binlerce yıl içinde parçalayabiliyor. Yine de tek başına Viking sonuçlarını açıklamak için yeterli görülmedi.

2010’da NASA astrobiyoloğu Rafael Navarro-González, organik maddeler ile perklorat birlikte ısıtıldığında ortaya yüzde 99 karbondioksit ve yüzde 1 metil klorür çıktığını gösterdi. Benner, bunun Viking’in ölçtüğü gizemli sonuçları açıkladığını belirtiyor.

Eğer Mars toprağında organikler varsa, Viking araçlarındaki üç yaşam deneyinin gerçekten yaşam tespit etmiş olabileceği ihtimali güçleniyor. Label Release deneyinin baş araştırmacısı Gil Levin, deneyinin Mars’ta yaşam bulduğuna yaşamı boyunca inandı.

Benner ve ekibi, olası Mars mikropları için BARSOOM adında bir model geliştirdi. Buna göre gündüz fotosentezle oksijen üreten ve gece depoladıkları oksijeni kullanan ototrof bakteriler, Viking’in Gas Exchange deneyindeki oksijen salımını açıklayabilir.

Benner, GC-MS verilerinin yanlış yorumlanmasının Mars’taki yaşam araştırmalarını yarım asır geriye attığını ve “Viking yaşam bulamadı” görüşünün ders kitaplarında dogma haline geldiğini savunuyor. Viking 1 ve 2’nin inişinin 50. yılı yaklaşırken Benner, konunun yeniden ve açık şekilde tartışılmasını istiyor.