Norveç’in önde gelen 10 medya kuruluşu, haber ve abonelikli içeriklerin yapay zekâ eğitiminde kullanılmasına imkân tanıyacak Meta kullanıcı sözleşmesini durdurmak için mahkemeye başvurdu.
Yayıncılar ihtiyati tedbir talep etti
Aralarında kamu yayın kurumu NRK, Schibsted, Amedia, Polaris, Aller ve Norveç haber ajansı NTB’nin bulunduğu 10 yayın grubu, Facebook ve Instagram’ın çatı şirketi Meta’ya karşı Oslo Bölge Mahkemesi’nde dava açtı.
Medya kuruluşları, 20 Kasım’da yürürlüğe girmesi planlanan yeni kullanıcı sözleşmesinin uygulanmasını engellemek amacıyla ihtiyati tedbir kararı verilmesini istedi.
İtirazın merkezinde, yeni kuralların Meta’ya haber yazılarını, fotoğrafları ve videoları toplama yetkisi vermesi bulunuyor. Bu izin, herkesin erişimine açık materyallerin yanı sıra ödeme duvarı arkasındaki abonelikli haberleri de kapsıyor.
“Serbest rekabeti bozuyor”
Norveç Medya İşletmeleri Birliği (MBL) Başkanı Lene Eltvik Vindfeld, teknoloji şirketlerinin gazetecilik içerikleri üzerinde hak iddia etmesinden endişe duyduklarını açıkladı.
Vindfeld, Meta’nın medya gruplarının yatırımlarından yararlanarak yine bu kuruluşların doğrudan rakibi olacak yapay zekâ hizmetleri geliştirdiğini belirterek bunun kabul edilemez olduğunu ve serbest rekabeti bozduğunu söyledi.
Davacılar, yeni kullanım şartlarının yalnızca medya kuruluşlarına değil, şirketler ve perakendeciler dahil tüm profesyonel hesap sahiplerine dayatıldığına dikkat çekiyor. Sözleşmeyi kabul etmeyen yayıncıların hesaplarını tamamen kapatmaktan başka seçeneği kalmıyor.
Esas hakkındaki kararın uzun sürebileceğini belirten yayıncılar, bu nedenle sözleşmenin yürürlüğe girmesini acil tedbir yoluyla durdurmak istiyor.
Meta uygulamayı erteledi
Fransız AFP ajansının ulaştığı Meta yetkilileri, yeni kuralların uygulanmasını 20 Kasım tarihine kadar erlettiklerini bildirdi. Şirket, bu dönemi iş ortakları ve paydaşlara hangi değişikliklerin yapıldığını ve hangilerinin yapılmadığını açıklamak için kullanacağını aktardı.
Norveç basını ile Meta arasındaki anlaşmazlık bu davayla sınırlı değil. MBL ve NRK, 14 Ekim’de Meta’yı sahte ve dolandırıcılık amaçlı reklamlar üzerinden gelir elde etmekle suçlamış, şirkete dava açma tehdidinde bulunmuştu.
Meta, telif davalarıyla karşı karşıya
Norveç’teki başvuru, Meta’nın yapay zekâ eğitimi için veri toplama çalışmalarına karşı dünyanın farklı bölgelerinde açılan büyük telif davalarının yeni bir halkası oldu.
Meta, Llama ve Muse gibi yapay zekâ sistemlerini geliştirmek için telifli materyalleri izinsiz kullandığı iddialarıyla ABD ve Avrupa’da ağır suçlamalarla karşı karşıya.
Yayıncılık sektöründeki önemli hukuki mücadelelerden biri bu yılın mayıs ayında başladı. Elsevier, Cengage, Hachette, Macmillan ve McGraw Hill adlı beş büyük yayınevi, yazar Scott Turow ile birlikte 5 Mayıs 2026’da Manhattan Federal Mahkemesi’ne başvurarak Meta ve şirketin tepe yöneticisi Mark Zuckerberg aleyhine toplu dava açtı.
Dilekçede, Llama dil modelinin eğitimi için ders kitaplarından romanlara kadar milyonlarca telifli eserin izin alınmadan çoğaltıldığı ve dağıtıldığı, ayrıca eserlerdeki telif hakkı yönetim bilgilerinin kasıtlı olarak silindiği öne sürüldü.
İddialara göre Meta, bu eserleri LibGen, Z-Library ve Anna’s Archive gibi korsan dijital arşivlerden de yasa dışı şekilde indirdi.
Yayınevlerinin davasının ardından bireysel yazar ve araştırmacıların tepkisi de örgütlü bir hukuki girişime dönüştü. Roman yazarları, gazeteciler ve akademisyenlerden oluşan yaklaşık 300 kişi, 19 Ekim 2026’da Kaliforniya Kuzey Bölgesi Federal Mahkemesi’ne giderek Meta’ya karşı bireysel telif davaları açtı.
Davacılar, kitaplarının Llama ve Muse modellerini eğitmek amacıyla izinsiz kopyalanıp dijitalleştirildiğini savunuyor ve şirketten maddi tazminat istiyor.
Avrupa’da düzenleyici kurumlara şikâyet
Avrupa’daki yayıncılar ise düzenleyici kurumlara başvurma yolunu seçti. Avrupa Yayıncılar Konseyi (EPC) bünyesinde birleşen haber kuruluşları, Meta’nın içerik tarama ve veri işleme politikaları hakkında Avrupa Birliği ve İngiltere’deki yetkili denetim makamlarına resmi şikâyette bulundu.
Artan hukuki ve kurumsal baskı, Meta’nın bir maddeden geri adım atmasına da yol açtı. Şirket, işletme hesaplarının internet sitelerindeki içeriklerin yapay zekâ eğitimi amacıyla taranmasına izin veren tartışmalı sözleşme hükmünü, yoğun itirazların ardından 30 Ekim 2026’da yürürlüğe girmeden geri çekmek zorunda kaldı.
