SpaceX, yeniden kullanılabilir roket hedefinde önemli bir adım attı: Dünya çevresinde 14 tur tamamlayan Starship, Teksas’taki fırlatma kulesine geri dönerek mekanik kollar tarafından ilk kez yakalandı.
Starship 22 saat sonra Dünya’ya döndü
NASA ve SpaceX’in 2028’de, yarım yüzyıl aradan sonra insanları Ay’a indirmeyi planladığı Starship, 15’inci ve en kritik test uçuşunda eksik de olsa başarılı bir sonuç elde etti.
SpaceX’in uzay aracı, yörüngede 22 saat süren yolculuğunun ardından cumartesi günü Dünya’ya ulaştı. Bir gün önce fırlatıldığı Teksas’taki SpaceX Starbase tesisinde bulunan dev mekanik kollar, aracı ilk kez havada yakaladı. Bu gelişme, tamamen yeniden kullanılabilir bir roket üretmek için yaklaşık 10 yıldır devam eden çalışmalar bakımından büyük önem taşıyor.
52 metre uzunluğundaki Starship, fırlatma sahasının üzerinde bulunan yoğun bulutların arasından alçalmaya başladı. Motorlarını yeniden çalıştıran araç dikey konuma geçti ve motorları faal durumdayken, kulenin “Mechazilla” adı verilen mekanik kollarına yavaşça indi. Uzaydan dönüşte ortaya çıkan aşırı sıcaklık yüzünden dış yüzeyi kararan araç, roket sisteminin şimdiye kadarki en uzun görevinin ardından kulede asılı kaldı.
Starship atmosfere girişte yüksek hız ve sıcaklıkla karşılaştı
Starship’in yörüngedeki hızı saatte yaklaşık 27 bin kilometreye kadar çıktı. Atmosfere girişle birlikte araç, ses hızını aşan bir serbest düşüş gerçekleştirdi. Güney Teksas’ın Meksika Körfezi kıyısında yer alan SpaceX tesislerinin üzerinde alçalan uzay aracı, bu süreçte son derece yüksek sıcaklıklara maruz kaldı.
Super Heavy dönüşte infilak etti
İki aşamalı dev roketin Starship’i uzaya taşıyan alt bölümü Super Heavy güçlendiricisi ise fırlatma kulesine dönemedi. İki bölüm ayrıldıktan sonra Super Heavy, henüz açıklanmayan bir sebeple dönüş rotasından çıktı. Meksika Körfezi’nde önceden belirlenen bir noktaya yönlendirilen güçlendirici, bir süre havada kaldıktan sonra infilak etti.
Bu nedenle SpaceX’in roketin iki bölümünü de aynı görevde kurtarma planı hayata geçirilemedi. Buna rağmen Starship’in üst aşamasının Dünya çevresinde 22 saatten uzun süre 14 tur attıktan sonra başarılı şekilde dönmesi, milyarlarca dolarlık geliştirme programı açısından önemli bir mühendislik kazanımı oldu.
Tam yeniden kullanılabilirlik hedefi sürüyor
SpaceX’in küresel fırlatma sektöründeki hakimiyeti, bugüne kadar 700’den fazla kez fırlatılan Falcon 9 roketine dayanıyor. 2010 yılından beri kullanılan roketin ilk aşaması yeniden kullanılabilirken yükleri yörüngeye taşıyan ikinci aşama her görevden sonra okyanusa bırakılıyor.
Musk, uçaklar gibi uzaya gidip geri dönebilen ve kısa aralıklarla yeniden uçuş yapabilen bir roket sistemi kurmayı amaçlıyor. 15’inci test uçuşunda Starship’in kurtarılması bu hedef doğrultusunda önemli bir aşama olsa da SpaceX, tek bir görevde roketin her iki aşamasını birden henüz geri kazanamadı.
Uzay aracını atmosfere giriş sırasında oluşan aşırı sıcaklıktan koruyan siyah, altıgen karolardan oluşan ısı kalkanı da tamamen yeniden kullanılabilir hale gelmiş değil. SpaceX, her uçuşun ardından çok az bakım gerektirecek veya hiç yenileme istemeyecek yeni karo tasarımları üzerinde çalışıyor.



















