Beyin çürümesi (brainrot) nedir, neden yaygın?

İnternette vakit geçirenlerin sıkça karşılaştığı ‘beyin çürümesi’ (brainrot) kavramı, genellikle anlamsız videolar, tekrar eden sesler ve absürt görsellerle temsil ediliyor.

Oxford Üniversitesi 2024’ün kelimesi olarak ‘brainrot’u seçti ve terimi “özellikle çevrim içi, yüzeysel ve zihinsel olarak zorlayıcı olmayan içeriklerin aşırı tüketimi sonucu ortaya çıkan zihinsel veya entelektüel gerileme” şeklinde tanımladı.

Günümüzde terim daha çok izleyicide zihinsel yorgunluk ve boşluk hissi yaratan, sanatsal ya da eğitici değeri olmayan dijital içerikleri tanımlamak için kullanılıyor.

Bu içeriklerin bilinen örneklerinden biri, kafası tuvaletten çıkan şarkı söyleyen karakterleriyle ünlenen Skibidi Toilet. Ayrıca anlamsız sloganlar, tekrar eden sesler ve yapay zekayla üretilmiş absürt hayvanlar da brainrot kapsamına giriyor.

Terimin kökeni yeni değil; 19. yüzyılda Henry David Thoreau, Walden adlı eserinde toplumun derin düşünceden uzaklaşmasını “beyin çürümesi” olarak tanımlamıştı. Dijital çağ ise kavramı farklı bir boyuta taşıdı.

Brainrot içeriklerinin yaygınlaşmasının birkaç nedeni var. Yapay zeka üretimi kolaylaştırdı ve eskiden zaman gerektiren içerikler şimdi kısa sürede üretilebiliyor; algoritmalar ise kısa, dikkat çekici ve anlamsız içerikleri daha çok öneriyor.

Genç kullanıcılar bu absürtlüğü mizah olarak görüyor ve kaydırma kültürü TikTok ile YouTube Shorts gibi platformlarda düşünmeden izlemeyi teşvik ediyor. Bu dinamikler brainrot’un doğal olarak yayılmasına katkı sağlıyor.

Araştırmalara göre YouTube Shorts önerilerinin yaklaşık yarısı “slop” ya da brainrot içerikten oluşuyor.

Uzmanlara göre brainrot dünyanın sonu değil; bazen zihni kapatmak ve anlamsız bir şeyler izlemek rahatlatıcı olabiliyor. Ancak asıl sorun, bu tür içeriklerin tek içerik türü haline gelmesi.